Warriors of Faith

Sri Jaap Sahib,When and Where- Prof. Sahib Singh


ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ ਕਦੋਂ ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ?

- ਪ੍ਰੋ. ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਜੀ (ਡੀ. ਲਿਟ)


ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ ਕਦੋਂ ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ?

ਪ੍ਰੋ. ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਜੀ (ਡੀ. ਲਿਟ) ਦੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਪੁਸਤਕ ‘ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ ਸਟੀਕ’ ਦਾ  ਮੁਖ-ਬੰਧ

 ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਸੰਨ 1699 ਈ: ਵਿਚ ‘ਅੰਮ੍ਰਿਤ’ ਛਕਾ ਕੇ ‘ਖਾਲਸਾ’ ਪੰਥ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ‘ਅੰਮ੍ਰਿਤ’ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਜੋ ਬਾਣੀਆਂ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਬਾਣੀ ਜਾਪੁ ਸਹਿਬ ਹੈ। ਜੋ ਪੰਜ ਸਿੰਘ ‘ਅੰਮ੍ਰਿਤ’ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਸਤੇ ਇਹ ਭੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੇ ਕਿ ਉਹ ਆਪ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਬਾਣੀਆਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨ ਦੇ ਨੇਮੀ ਹੋਣ। ਸੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ‘ਖਾਲਸਾ’ ਸਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਅੰਮ੍ਰਿਤ’ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ‘ਬਾਣੀਆਂ’ ਦੇ ਪਾਠ ਕਰਨ ਦੇ ਨੇਮੀ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਜਾਪੁ’ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਯਾਦ ਸੀ।

 ‘ਪੰਜ ਪਿਆਰੇ’ ਚੁਣਨ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਇਹ ਕਸੌਟੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਵਰਤੀ ਗਈ ਕਿ ਉਹੋ ਹੀ ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਜਾਪੁ’ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਬਾਨੀ ਯਾਦ ਹੋਵੇ। ਪਰ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ‘ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ’ ਦਾ ਹੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵਾਸਤੇ ‘ਅੰਮ੍ਰਿਤ’ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਜਾਪੁ’ ਭੀ ਜ਼ਬਾਨੀ ਯਾਦ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਵਕਤ ਤੱਕ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਵਿਚ ‘ਜਾਪੁ’ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪਾਠ ਆਮ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਪੰਝੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਿਆ, ਛਕਾਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਜਥੇ ਨਾਲੋ ਨਾਲ ਤਿਅਰ ਹੁੰਦੇ ਗਏ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਹੀ ‘ਜਾਪੁ’ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪਾਠ ਦੇ ਨੇਮੀ ਹੋਣਗੇ, ਤਾਹੀਂਏਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕੇ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਵਿਚਾਰ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆਂ ਇਹੀ ਸਿੱਟਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਕਿ ‘ਜਾਪੁ’ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪਾਠ ਦਾ ਤਦੋਂ ਆਮ ਰਿਵਾਜ਼ ਸੀ।

 ਇਸ ਬਾਣੀ ਦੀ ‘ਬਣਤਰ’ ਵੇਖਿਆਂ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਲਫਜ਼ ਹਨ ਅਤੇ ਹਨ ਭੀ ਕਾਫੀ ਮੁਸ਼ਕਲ। ਸੋ ਇਸ ਬਾਣੀ ਦੇ ਪ੍ਰਚਲਤ ਹੋਣ ਲਈ ਕਾਫੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ: ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ, ‘ਬ੍ਰਾਹਮਣ’ ਤੋਂ ਉਰੇ ਉਰੇ ਦੇ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ, ‘ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ’ ਤੋਂ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਵਾਂਝਿਆ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

 ਇਹ ਖਿਆਲ ਭੀ, ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ‘ਖਾਲਸਾ’ ਸਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ‘ਅੰਮ੍ਰਿਤ’ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘਾਂ ਪਾਸੋਂ ਗੁਟਕਿਆਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪਾਠ ਕਰਾ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਪਰਖ ਦੀ ਕਸਵੱਟੀ ਉਤੇ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਉਤਰਦਾ। ‘ਜਾਪੁ’ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਕੇ ਵੇਖੋ’ ਨਵਾਂ ਬੰਦਾ ਜੋ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਤੇ ਫਾਰਸੀ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਅਨਜਾਣ ਭੀ ਹੋਵੇ, ਦੋ ਚਾਰ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਭੀ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਠ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਤੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਹੀ ਗੁਟਕਿਆਂ ਤੋਂ ਪਾਠ ਕਰਕੇ ਭੀ ਪਾਠ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਸ ਬਾਣੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੁਲਾਰਾ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਭੀ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੀ ਉਹ ਸਾਰਾ ‘ਉਦਮ’ ਨਿਸਫਲ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸੋ, ਉਪਰ ਦੱਸੀ ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਇਹੀ ਸਿੱਟਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਕਿ ‘ਜਾਪੁ’ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬਾਣੀ ਸੰਨ 1699 ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਉਚਾਰੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿਚ ਇਸਦਾ ਪਾਠ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਚਲਤ ਸੀ।

 ਇਹ ਗੱਲ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਕਿ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਪਾਸ 52 ਵਿਦਵਾਨ ਕਵੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੀ ਉਤਸ਼ਾਹ-ਜਨਕ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਦੇ ਸਨ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰਿਆਈ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲਦਿਆਂ ਹੀ ਵੇਖ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਹੁਣ ਖੰਡਾ ਖੜਕਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਫਿਰ ਨੇੜੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਵਿਚ ਪੂਰੇ ਉਤਰਨ ਲਈ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਨਾਮ- ਲੇਵਾ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿਚ ਬੀਰ-ਰਸ ਭੀ ਭਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਵਰਤਣ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਭੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋਸ਼ ਭਰੀ ਕਵਿਤਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸੁਣਨ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਵੀ ਆਮ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿਚ ਪਰਚਾਰ ਹੋਵੇ। ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੌਖਾ ਤਰੀਕਾ ‘ਕਵੀ ਦਰਬਾਰ’ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੋ, ਸ੍ਰੀ ਕਲਗੀਧਰ ਜੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿਚ ਉਤਸ਼ਾਹ-ਜਨਕ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ‘ਕਵੀ ਦਰਬਾਰ’ ਭੀ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।

 ਇਹ ‘ਕਵੀ ਦਰਬਾਰ’ ਕਦੋਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ? ਇਸ ਬਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਖਬਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਕਿ ਰਿਆਸਤ ਨਾਹਨ ਵਿਚ ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਦਸਮ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆਂ ਹੋਇਆ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ‘ਪਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ’ ਹੈ, ਉਥੇ ਹਜ਼ੂਰ ‘ਕਵੀ ਦਰਬਾਰ’ ਲਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ (ਏਸੇ ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਇਕ ਕੰਧ ਅਗਸਤ 1942 ਵਿਚ ਜਮੁਨਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਹੜ੍ਹ ਨਾਲ ਢੱਠੀ ਸੀ) ਸੋ ਇਥੋਂ ਦੋ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਖਬਰ ਮਿਲੀ-ਪਹਿਲੀ, ਜਦੋਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਰਿਆਸਤ ਨਾਹਨ ਵਿਚ ਗਏ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਦੇ ਪਾਸ ਕਈ ਵਿਦਵਾਨ ਕਵੀ ਆ ਚੁੱਕੇ ਸਨ; ਦੂਜੇ, ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਉਤਸ਼ਾਹ-ਜਨਕ ਕਵਿਤਾ ‘ਕਵੀ ਦਰਬਾਰਾਂ’ ਵਿਚ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ,  ਤਾਂ ਕਿ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿਚ ‘ਬੀਰ-ਰਸ’ ਵਧੇ।

 ਪਰ ਜੋ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਵਿਦਵਾਨ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਇਤਨੀ ਕਦਰ ਕਰਦੇ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਭੀ ਉਚ ਦਰਜ਼ੇ ਦੀ ‘ਬਾਣੀ’ ਸਾਡੇ ਪਾਸ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਗਲਤ ਨਹੀਂ ਕਿ ਰਿਆਸਤ ਨਾਹਨ ਵਿਚ ਬਣੇ ਗੁਰਦਵਾਰਾ ‘ਪਉਂਟਾ’ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ‘ਕਵੀ ਦਰਬਾਰਾਂ’ ਵਿਚ ਹਜ਼ੂਰ ਦੀ ਆਪਣੀ ‘ਬਾਣੀ’ ਭੀ ਸੁਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪ ਉਸ ਵਕਤ ਤੱਕ ਮੰਨੇ-ਪ੍ਰਮੰਨੇ ‘ਕਵੀ’ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।

 ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਰਿਆਸਤ ਨਾਹਨ ਵਿਚ ਸੰਨ 1684 ਈ: ਵਿਚ ਗਏ, ਤੇ ਉਥੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹੀ ਦਿਨੀ (1684-87) ਉਸ ਰਿਆਸਤ ਵਿਚ ਜਮੁਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਦੀ ਇਕਾਂਤ ਵਿਚ ‘ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ’ ‘ਸਵੈਯੇ’ ਅਤੇ ‘ਅਕਾਲ ਉਸਤਤਿ’ ਆਦਿਕ ਬਾਣੀਆਂ ਉਚਾਰੀਆਂ ਗਈਆਂ। ‘ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ’ ਅਤੇ ‘ਸਵੈਯੇ’ ਰੋਜ਼ਾਨਾਂ ਪਾਠ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਣੀਆਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਯਾਦ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ‘ਅੰਮ੍ਰਿਤ’ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਾਧਾਰਨ ਤੌਰ ਤੇ ਹੀ ਬਥੇਰੇ ਐਸੇ ਸਿੱਖ ਮਿਲ ਸਕੇ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਕੰਠ ਸਨ।

ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਅਰਬੀ ਤੇ ਫਾਰਸੀ

 ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਲਫਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਫਾਰਸੀ ਤੇ ਅਰਬੀ ਲਫਜ਼ ਵੀ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਲਫਜ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਤਾਂ ਉਹੋ ਜਿਹੀ ਕੋਈ ਗੁੰਝਲ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਲਫਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਵੇਖ ਆਏ ਹਾਂ; ਪਰ ਏਥੇ ਭੀ ਅਰਬੀ ਬੋਲੀ ਦੇ ਵਿਆਕਰਣ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਇਕ ਔਕੜ ਹੈ, ਜੋ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਲੈਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

 ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ‘ਬਾਣੀ’ ਵਿਚ ਕਈ ਐਸੀਆਂ ਅਨੋਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਸਤੇ ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ‘ਬਾਣੀ’ ਤੋਂ ਕੋਈ ਬਾਹਰਲੀ ਕਸਵੱਟੀ ਵਰਤੀ ਜਾਏ ਤਾਂ ਗਲਤੀ ਖਾ ਜਾਈਦੀ ਹੈ। ‘ਅਰਦਾਸਿ’ ਵਿਚ ਵਰਤੇ ਹੋਏ ਲਫਜ਼ ‘ਭਗੌਤੀ’ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਸੱਜਣ ਟੱਪਲਾ ਖਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਈ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਦੇਵੀ-ਵਾਚਕ’ ਸਮਝ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢਣ ਦਾ ਹੀ ਜਤਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕਈ ਸੱਜਣ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਤਲਵਾਰ’ ਦਾ ਅਰਥ ਦੇ ਕੇ ਇਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਤਿਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ-ਪੂਜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਾ ਦਿੱਤੀ। ‘ਬਚਿੱਤਰ ਨਾਟਕ’ ਵਿਚ ਲਫਜ਼ ‘ਕਾਲਕਾ’ ਵਰਤਿਆ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਕਈ ਸੱਜਣ ਤਾਂ ਇਹ ਮੰਨ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ‘ਦੁਰਗਾ’ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਕਈ ਇਹ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਬਾਣੀ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ (ਦੂਜੇ) ਦੀ ‘ਵਾਰ’ ਵਿਚ ਇਸ ਲਫਜ਼ ‘ਕਾਲਕਾ’ ਬਾਰੇ ਇਕ ਤੁਕ ਇਉਂ ਹੈ:

   ਗੁਰਿ ਸਿਮਰਿ ਮਨਾਈ ਕਾਲਕਾ ਖੰਡੇ ਕੀ ਵੇਲਾ॥

 ਪਰ ਲਫਜ਼ ‘ਕਾਲਕਾ’ ਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਾ ਸਮਝਣ ਕਰਕੇ ਕਈ ਸੱਜਣ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਇਉਂ ਕਰਦੇ ਸੁਣੀਦੇ ਹਨ:

   ਗੁਰ ਸਿਮਰਿ ਮਨਾਇਓ ਕਾਲ ਕੋ ਖੰਡੇ ਕੀ ਵੇਲਾ॥

 ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਭੁਲੇਖਿਆਂ ਦਾ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਤਿਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਵਰਤੇ ਹੋਏ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਲਫਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਸਤੇ ਅਸੀਂ ਬਾਹਰੋਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕਸਵੱਟੀ ਵਰਤਦੇ ਹਾਂ। ਪਰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹੀ ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਹੋਰ ਹੋਰ ਥਾਂ ਵਰਤੇ ਹੋਏ ਇਹਨਾਂ ਲਫਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੀਏ ਤੇ ਫਿਰ ਵੇਖੀਏ ਕਿ ਉਹ ਆਪ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਲਫਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਅਰਥ ਵਿਚ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਉਚ-ਕੋਟੀ ਦੇ ਕਵੀ ਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਲਿਖਾਰੀ ਸਿਰਫ ਪਹਿਲੀ ਮੌਜੂਦ ‘ਬੋਲੀ’ ਨੂੰ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਵਰਤਦੇ ਸਗੋਂ ‘ਬੋਲੀ’ ਵਿਚ ਹੋਰ ਨਵੇਂ ਲਫਜ਼ ਤੇ ਖਿਆਲ ਲਿਆ ਭਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕਈ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਲਫਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਜਿੰਦ ਪਾ ਕੇ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਤੇ ਨਵੇਂ ਅਰਥ ਵਿਚ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।


Posted by Kamaljeet Singh Shaheedsar on Wednesday, April 27. 2011 in Sri Dasam Granth

0 Comments More...


Jaap Sahib - Prof. Sahib Singh


ਪ੍ਰੋ. ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਜੀ (ਡੀ. ਲਿਟ) ਦੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਪੁਸਤਕ ‘ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ ਸਟੀਕ’ ਦਾ  ਮੁਖ-ਬੰਧ


‘ਜਾਪੁ’ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ‘ਬਾਣੀ’ ਹੈ। ਰਹਿਤਨਾਮਿਆਂ ਵਿਚ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਵਲੋਂ ਹੈ ਕਿ ਹਰੇਕ ਸਿੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ‘ਜਪੁ’ ਅਤੇ ‘ਜਾਪੁ’ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਾਠ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੇ। ‘ਅੰਮ੍ਰਿਤ’ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਭੀ ਇਹ ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

 ਪਰ ਆਮ ਵੇਖਣ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਤਨੀ ਲੋੜ ਇਸ ‘ਬਾਣੀ’ ਦੀ ਸਿੱਖ ਆਤਮਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ; ਉਤਨਾ ਧਿਆਨ ਇਸ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ। ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਅਰਬੀ ਤੇ ਫਾਰਸੀ ਦੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲਫਜ਼ ਹਨ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਇਹ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਔਖਿਆਈ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ  ਲਈ ਕੁੱਝ ਟੀਕੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਪਰ ਖੋਜ ਕੇ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਕੋਣ ਤੋਂ ਉਹ ਤਸੱਲੀ ਬਖਸ਼ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ।

 ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ‘ਬਾਣੀ’ ਵਿਚੋਂ ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਟੀਕਾ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਲੀਹਾਂ ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਜਪੁ ਜੀ, ਭੱਟਾਂ ਦੇ ਸਵੈਯੇ, ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ, ਸੁਖਮਨੀ ਤੇ ਰਾਮਕਲੀ ਸੱਦੁ ਦੇ ਟੀਕੇ ਕਰਨ ਵਿਚ ਵਰਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ‘ਬੋਲੀ’ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਕੋਣ ਤੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹਰੇਕ ਮੁਸ਼ਕਲ ਲਫਜ਼ ਤੇ ਉਸ ਵਿਚ ਦੱਸੇ ਭਾਵ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਸਕੇ।

‘ਜਾਪੁ’ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਕਈ ਲਫਜ਼ ਮੁੜ ਮੁੜ ਕਈ ਵਾਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਇਸਨੂੰ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਯਾਦ ਕਰਨਾਂ ਕਾਫੀ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਯਾਦ ਹੋਣ ਤੇ ਭੀ ਜੇ ਇਸਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਸੁਰਤ ਹੋਰ ਪਾਸੇ ਖਿੰਡ ਜਾਏ ਤਾ ਪਾਠ ਘੱਟ ਹੀ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਕੋ ਲਫਜ਼ ਦੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਆਉਣ ਕਰਕੇ ਪਾਠ ਅਗਾਂਹ ਪਿਛਾਂਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋ ਸੁਰਤ ਨੂੰ ਇਕ ਥਾਂ ਰੱਖਣ ਵਿਚ ਇਹ ‘ਬਾਣੀ’ ਬਹੁਤ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਓਪਰੀ ਨਜ਼ਰੇ ਇਸ ‘ਬਾਣੀ’ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆਂ ਇਉਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਇਸ ਵਿਚ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਕੇਵਲ ਅੱਡੋ ਅੱਡ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਹੀ ਮੁੜ ਮੁੜ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ‘ਬਾਣੀ’ ਵਿਚ ਖਿਆਲਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਇਕ ਸਾਰ ਮਿਲਵੀਂ ਲੜੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ ਮੈਂ ਇਸ ਟੀਕੇ ਵਿਚ ਇਹ ਦੱਸ਼ਿਆ ਹੈ ਕਿ ‘ਜਾਪੁ’ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਾਰੇ 22 ਛੰਦਾਂ ਵਿਚ ਇਕ-ਸਾਰ ਤੇ ਮਿਲਵਾਂ ਭਾਵ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਹਿੰਦੂ ਲੋਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਦੇਵ-ਬਾਣੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ। ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਿਰਫ ਅਰਬੀ ਆਪਣੇ ਮਜ੍ਹਬ ਵਿਚ ਜਾਇਜ਼ ਤੇ ਸਹੀ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਇਕ ਮਤ ਦੇ ਬੰਦੇ ਦੂਜੇ ਮਤ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ‘ਬੋਲੀ’ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਤਰੰਗ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਵਿਚ ਵਰਤਣੋਂ ਨਫਰਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ‘ਜਾਪੁ’ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅਰਬੀ ਤੇ ਫਾਰਸੀ ਦੇ ਲਫਜ਼ ਵਰਤ ਕੇ ਤੇ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਨੂੰ ਇਸ ‘ਬਾਣੀ’ ਦਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪਾਠ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਕੇ ਹਿੰਦੂ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਕੌਮ ਦੀ ਸਦੀਆਂ ਦੀ ਤੰਗ-ਦਿਲੀ ਤੇ ਪੱਖ-ਪਾਤ ਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚੋਂ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਆਉਣ ਸਮੇਂ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ਤੇ ‘ਤਿਆਗੀ’ ਅਖਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਭੀ ਅਸਲ ਤਿਆਗ, ਖਲਕ ਤੇ ਖਲਕਤ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਵੇਖਣ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਦਇਆ ਤੇ ਸੰਤੋਖ ਵਾਲਾ ਜੀਵਨ ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਵਿਰਲੇ ਥਾਂ ਸੀ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ‘ਲੋਕ ਗੀਤ’ ਉਸਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਉਤੇ ਬੜਾ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਪਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਏਥੇ ਧਾਰਮਿਕ ਜ਼ਾਹਰਦਾਰੀ ਵਧ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਲੋਕ ਗੀਤ ਵੀ ਦਇਆ, ਸੰਤੋਖ, ਪਿਆਰ, ਕੁਰਬਾਨੀ ਆਦਿਕ ਦੇ ੳੇੁਚੇ ਇਨਸਾਨੀ ਵਲਵਲਿਆਂ ਦਾ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣੋ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ‘ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ’ ਵਿਚ ਨਵੀਂ ਜਾਨ ਪਾਈ, ‘ਘੋੜੀਆਂ’, ‘ਛੰਤ’, ‘ਅਲਾਹਣੀਆਂ’, ‘ਸਦੁ’, ‘ਬਾਰਹਮਾਹ’, ‘ਲਾਵਾਂ’, ‘ਵਾਰ’ ਆਦਿਕ ਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ‘ਛੰਦ’ ਵਰਤ ਕੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਵਿਚ ਫਿਰ ਜ਼ਿੰਦ ਰੁਮਕਾ ਦਿੱਤੀ; ਸੱਚ, ਤਿਆਗ, ਪਿਆਰ, ਦਇਆ ਤੇ ਸੰਤੋਖ ਦੇ ਤਰੰਗ ਆਮ ਜੰਨਤਾ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਸੁੰਦਰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤ ਰਸ ‘ਬਾਣੀ’ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਟਾਇਆ। ਪਰ ਉਹ ਹਿਰਦਾ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਜਿਸ ਵਿਚ ਜੋਸ਼ ਦਾ ਹੁਲਾਰਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਗੁਣ ਜਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਜੋ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ। ਕਾਦਿਰ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਦੋ ਪਹਿਲੂ ਹਨ; ਇਕ ਹੈ ‘ਜਮਾਲ’ (ਕੋਮਲ ਸੁੰਦਰਤ) ਤੇ ਦੂਜਾ ਹੈ ‘ਜਲਾਲ’। ਤਿਆਗ, ਪਿਆਰ, ਦਇਆ ਤੇ ਸੰਤੋਖ ਆਦਿਕ ਮਨੁੱਖਾ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕੋਮਲ ਸੁੰਦਰਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ‘ਬਾਣੀ’ ਨੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ‘ਜਮਾਲ’ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ‘ਜਲਾਲ’ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ, ਬੀਰ ਰਸ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ, ਇਹ ਕੰਮ ‘ਵਰਿਆਮ ਮਰਦ’ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਆਇਆ। ਲੁਤਫ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ‘ਬਾਣੀ’ ਵਿਚ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਹੀ ਸਿਫਤ-ਸਲਾਹ ਹੈ, ਪਰ ਲਫਜ਼ ਅਜਿਹੇ ਵਰਤੇ ਹਨ ਤੇ ਲਫਜ਼ਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਦੇ ‘ਛੰਦ’ ਐਸੇ ਵਰਤੇ ਹਨ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ-ਸੁਣ ਕੇ ਬੀਰ-ਰਸ ਹੁਲਾਰੇ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ‘ਬਾਣੀ’ ‘ਰਾਗ’-ਵਾਰ ਵੰਡੀ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ‘ਬਾਣੀ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ‘ਛੰਦਾਂ’ ਅਨੁਸਾਰ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਬੀਰ-ਰਸ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿਚ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਵੇਖੋ, ਬਚਿੱਤ੍ਰ ਨਾਟਕ ਵਿਚ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਤੇਗ-ਰੂਪ ਆਖ ਕੇ ਐਸੇ ਲਫਜ਼ਾਂ ਤੇ ਛੰਦਾਂ ਵਿਚ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਚਿੱਤ ਜੋਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਮਾਨੋ, ਨੱਚ ਉਠਦਾ ਹੈ:_    

ਖਗ ਖੰਡ ਬਿਹੰਡੰ, ਖਲ ਦਲ ਖੰਡੰ, ਅਤਿ ਰਣ ਮੰਡੰ, ਬਰ ਬੰਡੰ॥

ਭੁਜ ਦੰਡ ਅਖੰਡੰ, ਤੇਜ ਪ੍ਰਚੰਢੰ, ਜੋਤਿ ਅਮੰਡੰ, ਭਾਨ ਪ੍ਰਭੰ॥

ਸੁਖ ਸੰਤਹ ਕਰਣੰ, ਦੁਰਮਤਿ ਦਰਣੰ, ਕਿਲਵਿਖ ਹਰਣੰ, ਅਸਿ ਸਰਣੰ॥

ਜੈ ਜੈ ਜਗ ਕਾਰਣ, ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਉਬਾਰਣ, ਮਮ ਪ੍ਰਤਿਪਾਰਣ, ਜੈ ਤੇਗੰ॥2॥

ਸ਼ਾਇਦ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਦੋ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬਾਣੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੀ ਰਹਿਣ ਦਿੱਤਾ।

ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ

ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ                                                      

1 ਜਨਵਰੀ, 1944


Posted by Kamaljeet Singh Shaheedsar on Wednesday, April 27. 2011 in Sri Dasam Granth

0 Comments More...


Sri Jaap Sahib- Historical Evidence 1


From last few years, Guru-Nindaks and Panth-Dokhis have launched a malicious propaganda against Sri Mukhvaak Baani of Dasam Patshah Sri Guru Gobind Singh Ji Maharaj. It started with Charitropakhyaan, moved to Chaubis Avtar, and then Chandi Charittars and Chandi Di Vaar were targeted. But last year, Guru Nindaks Gurcharan Jeonwala, Inder Ghagga and some other illiterate individuals pointed finger at Baani of Sri Jaap Sahib, terming it as composition of some Shaktik Poet, translated from Shiv Puran.
(Note- When confronted, these individuals failed to provide any concrete evidence or research which proved their baseless and perverted theory against Holy Baani of Dasmesh Pita, which is an integral part of a Gursikh’s Daily Nitnem and Amrit Sanchar Ceremony.)

On the other hand, we find a number of historical writings of Gursikhs close to Satguru Guru Gobind Singh ji and of later times, which prove that Guru Gobind Singh ji composed and authored Baani of Sri Jaap Sahib and this Baani was an integral part of Sikh Nitnem even before Amrit Sanchar ceremony of 1699. Here are some of the references to Sri Jaap Sahib we find in some of Rehitnaamas .


Rehitnaama Bhai Nand Laal ji –

ਗੁਰਸਿਖ! ਰਹਿਤ ਸੁਨਹੁ ਮੇਰੇ ਮੀਤ। ੳਠਿ ਪ੍ਰਭਾਤ ਕਰੇ ਹਿਤ ਚੀਤ।
ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਪੁਨ ਮੰਤ੍ਰ ਸੁ ਜਾਪ। ਕਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਪੜ੍ਹੇ ਜਪ ਜਾਪ ।1।

O Gursikh! Listen to the Rehat my friend
Waking up in morning, concentrate your Mind
Chant the Holy Mantra  ‘ Waheguru’
(After) taking Bath, read Japji and Jaap (Sahib).

ਗਿਆਨ ਸ਼ਬਦ ਗੁਰੁ ਸੁਣੇ ਸੁਣਾਇ। ਜਪੁਜੀ ਜਾਪੁ ਪੜੇ ਚਿਤ ਲਾਇ।
ਗੁਰਦਵਾਰਨ ਕਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਹਿ। ਪਰਦਾਰਾ ਕਾ ਤਿਆਗ ਜੋ ਕਰਹਿ।13।

Listen and speak to others, True words of Guru, full of knowledge,
Read Japji and Jaap, focussing your mind and intellect.
Do darshan of Gurudwaras , Abode of Guru
Give up attachment with else’s wife.




Saakhi Rehit Ki- Bhai Nand Laal ji—

‘’ਅਤੇ ਸਿਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਰ ਰਾਤਿ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ੳਠੇ, ੳਠ ਕੇ ਇਸਨਾਨ ਕਰੈ ਅਤੇ ਦਾਤਨ ਕਰੇ।
ਅਤੇ ਜਪੁ ਤੇ ਜਾਪੁ ਪੜੈ ਦੋਵੈਂ। ਅਤੇ ਜੇ ਪੜ ਨਾ ਜਾਣੈ ਤਾਂ ਜਪੁ ਜਾਪੁ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਪੳੜੀਆਂ ਪੜੈ।ਪਰਭਾਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਬਦ ਦੀਵਾਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜਾਵੈ, ਮੱਥਾ ਟੇਕੈ, ਸਬਦ ਸੁਣੈ ਪੜੈ, ਅਰਦਾਸਿ ਪਾਵੈ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਕਿਰਤ ਨੂੰ ਜਾਵੈ। ਜਬ ਦੋ ਪਹਿਰ ਦਿਨ ਰਹੈ ਤਾਂ ਹਾਥਿ ਪੈਰ ਧੋਵੈ, ਧੋ ਕਰ ਜਪੁ ਤੇ ਜਾਪੁ ਦੋਵੈਂ ਪੜੈ। ਜਬ ਦੋ ਘੜੀ ਦਿਨ ਰਹੈ ਤਾਂ ਸੋ ਦਰ ਰਹਿਰਾਸ ਨਾਲ, ਅਠੇ ਪਹਿਰ ਸਬਦਿ ਨਾਲ ਪ੍ਰੀਤਿ ਕਰੇ। ਜੇ ਕੋ ਏਹੁ ਰਹਿਤ ਕਮਾਵੈਗਾ, ਸੋ ਏਥੇ ਭੀ ਸੁਖ ਨਾਲ ਅਰੁ ਅਗੇ ਭੀ ਸੁਖ ਨਾਲਿ ਰਹੇਗਾ’’॥

A Sikh should wake up when the night is coming towards end.
( A pehar consists of three hours. In India, Day and night are divided in four pehars each, totalling twelve hours. First pehar of Night starts at Six in evening and last pehar of Night starts at Three in the morning, which makes the time of Three- Six, last pehar, as Amrit Vela or Ambrosial Hours). Get up, brush and take bath. Read Japji and Jaap both. If one does not know how to read, then read at least Five Stanzas ( Panj Pauriya) of each Baani. When Sun rises, go to the place (Dharamshala or Gurudwara) where Kirtan is being sung, bow your head, Listen and Sing Hymns of Guru, after Ardas, continue with your Kirt( One’s worldly duties and profession). When six hours (Two pehars) of day is left, (Afternoon), wash your hands and feet and read entire Japji and Jaap again. When a hour of day is left, in evening, spend it with So Dar Rehraas. Twenty four hours, love the Name of Lord. Whoever follows this Rehat will reside in peace here and shall dwell in peace hereafter (in next world, after Death).


Rehitnaama Bhai Desa Singh ji ( Son of Shaheed Bhai Mani Singh ) –

ਪ੍ਰਾਤਹਿ ੳਠ ਇਸ਼ਨਾਨਹਿ ਕਰੈ। ਪੁਨ ਮੁਖ ਤੇ ਜਪੁ ਜਾਪੁ ਉਚਰੈ।
ਯਥਾਸ਼ਕਤਿ ਕਿਛ ਦੇਵਹਿ ਦਾਨ। ਸੋਈ ਸਿੰਘ ਹੈ ਪਰਮ ਸੁਜਾਨ ॥

Waking up in morning, takes bath,
And from his mouth, recites Japji and Jaap
Whatever possible, he gives in alms ( to poor)
That Singh is the Greatest Scholar.

ਚੌਪਈ
ਪ੍ਰਾਤਹ ੳਠਿ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਿ, ਪੜ੍ਹਹਿ ਜਾਪੋ ਜਪੁ ਦੋਇ।
ਸੋਦਰ ਕੀ ਚੌਂਕੀ ਕਰੇ, ਆਲਸ ਕਰੈ ਨਾ ਕੋਇ ।37।
ਪਹਿਰ ਰਾਤ ਬੀਤ ਹੈ ਜਬਹੀ। ਸੋਹਿਲਾ ਪਾਠ ਕਰੈ ਸੋ ਤਬਹੀ।
ਦੁਹੂੰ ਗ੍ਰੰਥ ਮੈ ਬਾਣੀ ਜੋਈ। ਚੁਨ ਚੁਨ ਕੰਠ ਕਰੇ ਨਿਤ ਸੋਈ।38।


Wake up in morning and take bath, Read both Japji and Jaap
In evening, continue with So dar, don’t get lazy in anyway.
When one pehar night passes off, recite Baani of Sohila,
(Whenever one gets time), Out of Baani in both Granths ( Guru Granth Sahib and Dasam Granth), choose and memorize some Baani everyday.


Rehitnaama Param Su-Maarag---

ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਪਹਰ ਰਾਤ ਰਹਿੰਦੀ ਇਹਿ ਕਿਰਤਿ ਦੇਹੀ ਕੀ ਕਰੇ।
ਪੰਜ ਵੇਰ ਜਪੁ ਤੇ ਜਾਪੁ ਪੜ੍ਹੈ। ਨਾਲੇ ਅਨੰਦ ਪੰਜ ਵੇਰੀ ਪੜੈ॥
At Ambrosial hour, when three hours of night are left, do this deed of body.
Recite five times Japji and Jaap , and with them, Read Anand five times.


ਦੁਤੀਆ ਬਚਨ ਰਹਿਤ ਕਾ- ਹੁਕਮ ਹੈ,
ਜਾਣੈ ਜੋ ਦੋਇ ਪਹਰ ਦਿਨ ਆਇਆ ਹੈ ਤਾਂ ਫੇਰਿ ਹੱਥ ਪੈਰ ਗੋਡਿਆਂ ਤਕ ਧੋਇ ਕਰਿ ਇਕ ਵੇਰੀ ਜਪੁ, ਜਾਪੁ ਦੋਵੈਂ ਪੜੈ, ਫੇਰਿ ਕਿਰਤ ਕਰੈ। ਅਤੈ ਜੋ ਜਾਨੈ ਪੜਿਆ ਨਹੀਂ ਆਂਵਦਾ ਤਾਂ ਹੱਥ ਪੈਰ ਧੋਇਕੈ ਇਹ ਜੁਗਤਿ ਕਰੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਇਕ ਧਿਆਨ ਸ੍ਰੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕਾ ਕਰੈ। ਅਰ ਪਾਕੀ ਨਾਮ ਪੜੈ, ਜੋ ਦੇਹੀ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋਇ। ਫਿਰ ਇਹ ਜਾਨ ਪੜ੍ਹੈ ਮਨ ਬਿਖੇ ਸੱਤ ਵਾਰੀ :

'ਸ੍ਰੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਤੇਰੀ ਸਰਨੀ ਹਾਂ,
ੴ ਸਤਿਨਾਮ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖੁ ਨਿਰਭਉ ਨਿਰਵੈਰੁ ਅਕਾਲ ਮੂਰਤਿ ਅਜੂਨੀ ਸੈਭੰ ਗੁਰਪ੍ਰਸਾਦਿ।
ਚੱਕ੍ਰ ਚਿਹਨ ਅਹੁ ਬਰਨ ਜਾਤਿ ਅਰੁ ਪਾਤਿ ਨਹਿਨ ਜਿਹ ॥
ਰੂਪ ਰੰਗ ਅਰੁ ਰੇਖ ਭੇਖ ਕੇਊ ਕਹਿ ਨ ਸਕਤ ਕਿਹ ॥
ਅਚਲ ਮੂਰਤਿ ਅਨਭਉ ਪ੍ਰਕਾਸ ਅਮਿਤੋਜਿ ਕਹਿੱਜੈ ॥
ਕੋਟਿ ਇੰਦ੍ਰ ਇੰਦ੍ਰਾਣ ਸਾਹੁ ਸਾਹਾਣਿ ਗਣਿੱਜੈ ॥
ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਮਹੀਪ ਸੁਰ ਨਰ ਅਸੁਰ ਨੇਤ ਨੇਤ ਬਨ ਤ੍ਰਿਣ ਕਹਤ ॥
ਤਵ ਸਰਬ ਨਾਮ ਕਥੈ ਕਵਨ ਕਰਮ ਨਾਮ ਬਰਨਤ ਸੁਮਤਿ ॥1॥'
ਏਹੁ ਪੜੈ, ਸਾਰੇ ਜਪੁ ਜਾਪੁ ਪੜੈ ਕਾ ਫਲ ਹੈ।

Second word of Rehat( discipline)- Order is,
When you see that two Pehars of day have passed, and it is noon, then wash your hands, feet, legs till knees and Read Japji and Jaap Sahib once, and start your work again. If someone doesn’t know how to read it, then wahs your hands and feet first and sit in remembrance of Sri Waheguru ji. Recite  Purifying name of Waheguru first, so that this body is purified, and after that, recite this seven times  by your heart


''Sri Waheguru ji, We are in your protection.
One Creator Lord, True, Conscious and Blissful .
The Name Is Truth. Creative Being Personified. No Fear. No Hatred. Image Of The Undying, Beyond Birth, Self-Existent. By Guru's Grace

O Lord! Thou hast neither Discernible Features, nor denomination, nor caste, nor lineage.
None can describe thy splendance, colour, distinctive marks and costume
Thy entity is immovable, thou art self-resplendent, thy power is considered to be inestimable.
Thou art reckoned as the overlord of millions of indras (heavenly Kings) and the king of all kings.
Thou art the paramount sovereign of the three worlds (Heaven, Earth and nether), Deities, Mortals, Demons along with forest vegetation, proclaim thee infinite.
Who can recount all thy names? The wise have attempted to mention they action-names as revealed by they wonderful functions. (1)''

''Recite this much, and it will be as fruitful as reading whole Japji and Jaap Sahib.''


There are more writings and orders of Satguru ji and Gursikhs close to Maharaj which speak about importance of Sri Jaap Sahib in a Sikh’s life. They will be shared with sangat in due time.
All the historical evidence proves that Sri Jaap Sahib is Mukhvaak Baani of Dasam Patshah Sri Guru Gobind Singh ji Maharaj, which was, and is read and sung by all True Gursikhs, of past and present times. It was read not only in morning, but in afternoon as well, as is evident from writings of Rehitnaamas. This was to make a Sikh remember, salute, bow and love from heart, Supreme Lord Akaal Purakh Sri Waheguru ji. So speaking against Holy, supreme and purifying Baani of Dasmesh Pita is nothing but a Sin, Guru-Ninda.

Its duty of every Sikh, who loves Guru Gobind Singh ji Maharaj, to read as much Baani of Sri Jaap Sahib as possible and inspire others also, to fly in the divine chariot of Baani and Naam created by Guru Gobind Singh ji Maharaj.

Namasatvan(g)

KamalJeet Singh ShaheedSar






Posted by Kamaljeet Singh Shaheedsar on Wednesday, April 27. 2011 in Sri Dasam Granth

0 Comments More...


Shaheed Bhai Surinder Singh ji Sodhi


Parnaam on Shaheedi Diwas

Bhai Surinder Singh Sodhi was the bravest of soldiers of Khalsa Panth in 20th century, forever ready to lay down his life for Panth, always tyar bar tyar to punish any Panth-dokhi, guru-nindak and carry out justice for Shaheed singhs who were killed in illegal police custody or encounters.

Bhai sahib had darshan of Sant Jarnail Singh ji Khalsa in 1980. He was with Misal Shaheeda Tarna Dal, Harian wela then, doing sangat of Baba Nihal Singh ji. His close friend, Bhai Manbir Singh chaheru, had joined Taksal in 1980 and Sodhi had gone to Tarna Dal, but soon he joined ranks of Sant Jarnail Singh ji Khalsa and vowed to remain with him till his last breath. He was a Charhdi Kala Gursikh, jovial, helpful and always imbued in Naam Baani. He carried out ‘Chalisa’ in Parikarma of Sri Harimandir sahib and had an 8 hour long Nitnem. He went in Samadhi many times during those years, getting up after 3-4 days. A heavenly fragrance was always emanating from his body, as was the case with Sant ji too. Gursikhs who have been with him told me that he was the one loved most by Santji, for his Spiritual awastha, his dedication, his love. Every word of Santji was like God’s command for him. He had piercing eyes, capable of seeing inside the mind of next person. No traitor ever passed his glance. He was a Handsome Gursikh, and Santji called him ‘Babbu’ with love. Whole Jatha of Damdami Taksal loved him, respected him and listened to his orders. From 1980 to 14th april 1984, he remained a dedicated soldier of Khalsa Panth, punishing traitors of Khalsa Panth.

Bhai Surinder Singh ji Sodhi, The Brave heart was once given a special message by Santji to be delivered to a Singh in a nearby village. But there was police cordon around Sri Amritsar and no one could pass without being checked. Sodhi took one of the most extraordinary routes to that village, he took his favourite ‘’Bullet’’ motorcycle on the railway tracks and drove it on tracks to reach that village. Villagers around Amritsar who had seen this feat still remember the day Sodhi did this, For Santji.

He was the one who got inside Punjab legislative assembly and shot secretary of Punjab Government who had issued oppressive orders against Panthic Singhs. BJP MLA, Harbans laal Khanna, who had carried out a violent procession of Hindus in Amritsar, which broke Model of Sri Darbar sahib at Amritsar railway station, threw cigarettes in face of Guru Ram Daas ji’s photo and gave out slogans like ‘’ Kacchh Kara Kirpaan, ehnu bhejo Pakistan’’, Dukki tikki rehan nai deni, Sir te Pagri rehan nai deni’’, was punished by Bhai sahib ji in a week’s time, when he was sitting in his shop with his bodyguards. Other singh involved in this action was Bhai labh singh ji.

List of Bhai sahib’s courageous acts is very long, and I’ll share with you all in due time. Bhai sahib ji was the most trusted soldier of Santji and never went against his orders. Enemy of Sikhs, Bhajan laal who had committed atrocities on Sikhs and got Sikhs killed in panipat was on the Hit-list of Singhs. Sodhi was sent for this mission by Santji, but on a condition. He was to shoot Bhajan laal ‘only’ if he could make it back to Santji. Sodhi, guised as a Navy officer, reached his office, sat with him and had tea. There were policemen and commandoes all around Bhajan laal. Sodhi called Santji and said it’s my last Fateh. I’m going to finish the Dusht but I’m not coming back. Santji ordered him that very moment to abort the mission and return, as he was needed. Sodhi had to return that day, and this showed how much Love and affection they both had for each other. Santji used to say ‘’ He is my son, not only in this life but from ages’’.

Enemies within Sikhs, people like Longowal, Badal were working against Santji. They comspired to get Santji and Sodhi killed. Assassins were paid Rs.50 lakhs for killing Santji and 25 lakhs to kill Surinder Singh Sodhi. Government agencies wanted Sodhi out at any cost. They knew how much important he was for Sant Jarnail Singh ji, how he was his right-hand man, his trouble-shooter. They planned to handicap Santji by killing Sodhi. There was a big fear among agencies, as they knew that Surinder Singh sodhi was trained in Anti-tank mines and Anti-tank missiles. In case of an operation by the Army, he would have proved a big hurdle in getting to Santji and Akaal Takhat. So Longowal, his secretary Gurcharan, and Agencies of government paid 25 lakh rupees to a known smuggler Surinder Shinda and his keep baljit kaur. On 14th april 1984, Baljit called Sodhi to a tea shop near parikarma on pretext of sharing her problem with him, as she had convinced him that she looked upon him as her brother and wanted him to rescue her from the custody of Shinda. As Sodhi came in tea shop and sat, she started talking. Shinda appeared and shot bullets in Bhai sahib’s chest, but he didn’t fell and tried taking out his revolver. Then both of them shot at Bhai Sahib from their revolvers. Bhai sahib took 12 bullets in his body and fell down. As he lay in pool of blood, the assassins ran away. News of Sodhi’s Shaheedi spread like a jungle fire, and Santji was deeply pained. His words were ‘Today my Right arm has been cut, I’ve lost my beloved son, my Tiger has been killed, but killers should remember, I’m still alive’’. A plate was hanged on the door of Guru Ramdas langar, on which Sodhi’s killers were promised to be punished in 24 hours. And Singhs did take revenge of Sodhi’s shaheedi in 24 hours, punishing all the people involved in Shaheedi of Bhai Surinder singh Sodhi.

How killers of Veer Sodhi were punished -

Singhs had telephone exchange of Amritsar under their control. Any call, incoming or outgoing was under surveillance by Singhs like Bhai Labh Singh and Harminder Singh sandhu. They heard telephonic conversations between Shinda and Gurcharan, PA of Akali dal chief Longowal. Thats how they got to know who the killer was. Shinda was helped by Punjab police and Agencies, but as soon as Singhs got to know real thing, Baba manochahal, Manbir Singh, Bhai Labh Singh, Bhai Major singh and Raam singh guised as Punjab Police DSP and constables put up a barricade on GT road outside Amritsar. In midnight, Shinda arrived in a Police jeep with a constable who was to take him to safety. Baba manochahal, the DSP, stopped and said he wants to check the car. Shinda was drunk, he said Sahab, i've finished your biggest headache and you are searching my car? Babaji dragged him out and he was cut in 7 pieces by Babaji and other singhs. Baljit kaur was electrocuted. The tea shop owner was shot dead and Bhatia, a businessman from Amritsar was shot dead by Singhs for housing Shinda and her keep. Next day, as Funeral pyre of Sodhi was burning, Punjab police people brought the badly mutilated bodies of Shinda and her keep to same cremation ground in sacks and burned them secretly.


Kesri Parnaam to Veer Sodhi-

Bhai sahib’s life is an example of spirit of Khalsa. In 18th century, it was Bhai Sukha Singh, who is still remembered for his brave and daring acts, for punishing panth-dokhis. Bhai Shaib was Sukha Singh of 20th century. He was a true soldier, A Sant, gurmukh, Abhyasi of Naam baani, believed in Panthic unity and ever ready to lay down his life for cause of panth. His name struck fear in hearts of enemies of Panth, and a wave of Charhdi kala in minds of gursikhs. He'll be an inspiration for Sikh youth for ages to come.

Khalsa panth will always remember ‘Tiger of Santji’ for his Supreme Sacrifice.

Sri Akaal ji Sahai

Kamaljeet Singh


Posted by Kamaljeet Singh Shaheedsar on Thursday, April 14. 2011 in Sant Mahapurakhs

0 Comments More...


Legend of 'Shaheed' Baba Raam Singh Bedi -3 'Battle Won'



Dasmesh Pita Guru Gobind Singh ji Maharaj turned Mortals into Immortals, poor and weak into Mighty Warriors. Amrit of Guru’s Baani made cowards fight like lions in battlefield. Maharaj promised forever to Khalsa Panth his Love, his Divine Protection and Guidance. Maharaj assured his Panth that He would always remain ‘In his Panth, with his Panth’. This was the faith, love, belief which made Khalsa Panth always see and feel Guru Gobind Singh ji Maharaj assisting, guiding and helping Panth in time of need, time of distress.

                          With divine blessings and power of Dasmesh pita, Baba Raam Singh ji fought without his head, which stuck such fear in hearts and minds of enemies that they shivered at sight of Khalsa Panth.

                     Dal Panth led by Jathedars like Baba Jassa Singh and Baba Karam Singh started its charge on enemy forces led by Shanchi Khan. Before the charge, Shaheed Singhs led by Baba Raam Singh ji and Singhs on battlefield did humble ardas to Dasmesh Pita to assist them in Battlefield, to which Maharaj replied to his Singhs.

ਦੇਖ ਦੀਨਤਾ ਸਿੰਘਨ ਕੇਰੀ,
ਕਲਗੀਧਰ ਨਭ ਬਾਣੀ ਟੇਰੀ।
ਅਹੋ ਖਾਲਸਾ ਤੁਮ ਜੈ ਪਾਵੋ,
ਸਮੁਖ ਸਤ੍ਰ ਹਵੈ ਜੰਗ ਮਚਾਵੋ॥

(Seeing humility of His Singhs,
Kalgidhar’s voice echoed in skies
‘’O Khalsa, May victory be yours,
Face your enemy and rage the Battle’’)

ਏਹੁ ਹੁਕਮ ਸੁਨਿ ਸਿੰਘ ਹੁਲਸਾਏ,
ਝਟ ਪਟ ਘਨ ਘਟ ਜਯੌੰ ੳਮਡਾਏ।
ਖੇਚਿਤ ਸਿਦਕੀ ਸਿੰਘਨ ਤਾਂਏ,
ਦਰਸ਼ਨ ਦਸਮ ਗੁਰੁ ਕੇ ਥਾਏ॥

(Hearing Satguru’s orders, Singhs were overjoyed,
They joined and roared like clouds in Sky,
Many Singhs with Love and Devotion,
Had Blessed Darshan of Guru Gobind Singh ji)

ਗੁਪਤ ਸ਼ਹੀਦੀ ਸੈਨ ਅਪਾਰੀ,
ਨ੍ਰਿਖੀ ਨਭ ਮੈਂ ਗੁਰੁ ਪਿਛਾਰੀ।
ਸਤ੍ਰਨ ਦਿਸ ਸਿੰਘਨ ਕੀਯ ਹੱਲਾ,
ਬੋਲਿ ਅਕਾਲ ਅਕਾਲ ਅਵੱਲਾ॥

(A Large Shaheedi Fauj (Army of Immortals)
Appeared in the skies after Guruji’s words
Taking their blessings and protection, Singhs attacked Afghan Army
Shouting slogans of ‘ Akaal Akaal’ ‘The Wonderful’)


Khalsa Fauj Attacked already tired, shattered and broken Afghan Muslim Army and this time, Singhs had the upper hand. As the battle raged, Jathedars planned to take down General of Enemy, Shanchi Khan, so that battle would end quickly. Second nephew of Shaheed Baba Mani Singh ji, Bhai Tharaaj Singh ( Elder nephew Baba Agarh Singh ji, the Legendary Khalsa warrior had laid down his life in Shaheedi Jatha of Baba Raam Singh ji Bedi) took up sewa of cutting Shanchi Khan’s head.

ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਕਾ ਹੁਤੋ ਭਤੀਜਾ,
ਸਿੰਘ ਥਰਾਜ, ਭੀਮ ਜਨ ਬੀਜਾ॥
ਰਹਿਤ ਖੁਸ਼ਾਲ ਸਿੰਘ ਕੇ ਸ਼ੰਗੈ
ਹਤਤੋ ਸਤ੍ਰ ਅਧਿਕ ਮੱਧ ਜੰਗੈ॥

(There was nephew of (Baba) Mani Singh ji,
His name was Tharaaj Singh and was mighty like Pandav Bheem.
He lived with Sardar Khushal Singh
And killed many enemies in battlefield)

ਥੀ ਭਰਨਾਲ ਤਸ਼ਹਿ ਪੈ ਭਾਰੀ
ਆਧਕ ਸੇਰ ਬਰੂਦ ਸੁ ਡਾਰੀ।
ਘੁਲਕਾ ਦੋਇ ਠੋਕ ਕੈ ਕਸੀ,
ਨਿਸ਼ਚੇ ਬਾਤ ਏਹੁ ਮਨ ਬਸੀ॥

(He carried a Big Gun
This had capacity to fire massive gunpowder
He fixed it with leather ropes
And became firm in his mission to kill Shanchi)

ਸਿੰਘ ਥਰਾਜ ਗੁਰੁ ਧਯਾਨ ਧਰੈ ਕੈ,
ਨਿਕਟਿ ਸ਼ਾਂਹਚੀ ਪਯਾਨ ਕਰੈ ਕੈ।
ਧਰ ਕਰ ਪਰ, ਝਟ ਪਟ ਦਈ ਡੰਬੈ ਹੈ,
ਸੁਟਯੋ ੳਥੱਲ ਅਸ਼ਵ ਪਰ ਤੈ ਹੈਂ॥

(Tharaaj Singh remembered Satguru ji
And went near Shanchi Khaan
Holding the large Gun in his Hand, He ignited the Gunpowder
It hit Shanchi Khan and he fell down from his horse)

ਮਨੋ ਬੀਜਰੀ ਗਿਰ ਸਿਰ ਤੋਰਾ,
ਕਿਧੋਂ ਮੁਕਟ ਤੁਰਕਨ ਗੁਰੁ ਫੋਰਾ।
ਅਸ਼ਵ ਕੁਦਾਇ ਸਿੰਘ ਤਿਸ ਪਾਹੈ,
ਸ਼ਟਪਟ ਜਾਇ ਸੈਫ ਨਿਜ ਬਾਹੈ॥

(It was as if Lightning had struck the ground,
Or as if Satguru ji had smashed off Crown from Muslim’s head
Leaping his horse he went near Shanchi
And quickly took out his Saif )

ਮੂੰਡ ਖਾਨ ਕਾ ਲਾਹਿ ੳਠਾਯੋ,
ਸਿੰਘ ਘੁਮਾਰ ਚੱਕ ਤੈ ਮੱਟ ਲਾਹਯੋ।
ਬੋਲਿ ਸਿੰਘ ਨੈਂ ਊਚ ਜੈਕਾਰਾ,
ਨਿਜ ਸਰਦਾਰੈਂ ਲਾਇ ਦਿਖਾਰਾ॥

(He cut off head of Shanchi Khaan
And held it, like a potter removes pot from potter’s wheel
Cutting the head, Singh gave out a loud Jaikaara
And bringing head of Shanchi, showed it to Khalsa Jathedars)

After Shanchi Khan was killed by Baba Tharaaj Singh, Baba Jassa Singh Ahluwalia finished Jalaal Khan, only remaining General of Afghans. Rendered leader-less, with all its Generals dead, Afghan army was slaughtered in battlefield by Singhs. History tells 60,000 Afghans died in this battle. Seeing the fury of Khalsa warriors, Pathans laid down their arms, and begged Khalsa Panth for mercy.

ਅੰਮ੍ਰਤ ਸਰ ਕੀ ਕਸਮ ਤੁਮੈਂ ਹੈ,
ਬਖਸ਼ੋ ਜਾਨ ਇਮਾਨ ਹਮੈੰ ਹੈ।
ਹਮ ਅਰ ਹਮਰੀ ਸੰਤਤਿ ਜੋ ਹਵੈ,
ਏਸ ਦੇਸ਼ ਫਿਰ ਕਭੀ ਨ ਐਹੈ॥

(You have your Amritsar’s vow,
Forgive us, let us live, don’t kill us,
We and our future generations
Will never ever attack this land (Punjab) again).

When Afghan soldiers begged for mercy, they were arrested and next day Khalsa Army left them on northern Banks of River Attock. Prince of Afghanistan had already fled to Kabul. This was Last attack by Afghans on Punjab in 18th century. After this, Afghan Muslims never dared to cross River Attock and attack Punjab and India.

With Great Sacrifice of Baba Raam Singh ji Bedi, Baba Agarh Singh and many many Shaheed warriors of Khalsa Panth, the attacks from north-west of Punjab, which continued ruthlessly for 800 years, were ended, and Sikhs started ruling over Punjab, in form of Misals, before Maharaja Ranjeet Singh ji united different Misals and created an independent and unified Khalsa Raaj.
Freedom, Independence is very great word and greater is the feeling of Freedom, but freedom comes at a cost. It has to be won, a heavy prize has to be paid and our great ancestors paid with their blood for freedom of Punjab, freedom of Panth. After a struggle, which started in 1708 and ended in 1776, nearly 68 years Sikhs shed their blood relentlessly, without giving up, cowing down, backing off, and ultimately achieved independence and created Mighty Khalsa Empire.

It takes peaceful sacrifices like of Baba Mani Singh and Baba Taaru Singh ji, and inspirational Soldier-Generals like Baba Deep Singh, Baba Gurbaksh Singh, Baba Kapoor Singh and Baba Raam Singh to lead a Panth in battlefields. And it takes blood of Millions, who are ready to be part of ‘Shaheed Jatha’ to colour a nation into colour of freedom.

Are we, Sikhs of today, ready for Sacrifice?






Posted by Kamaljeet Singh Shaheedsar on Thursday, April 14. 2011 in History

0 Comments More...


Legend of 'Shaheed' Baba Raam Singh Bedi -2 (Shaheedi)


In 1776, 10 years after death of Ahmed Shah Abdali, his grandson Shah Jamaan became ruler of Afghanistan. He dreamt of re-taking Punjab and Delhi and gradually conquering whole of India once again. But for this, He had to defeat Khalsa Panth in Punjab and decimate Sikhs, who, by now, in form of different Misals were ruling different areas of Punjab till Delhi.  He sent One Lakh (100,000) strong Afghan Muslim Army under command of his Son Prince Shah Keera and General Shahnchi Khan. This Afghan army was largest and strongest which had attacked India till date. Other Generals were Asad-ullah Khan (Shanchi’s brother), Kamaal Deen Khan, Jalaal Khaan, Mureed Khaan and Hassan Ali. They crossesd River Attock and started looting villages and cities on way. Sardar Charat Singh controlled area of Rohtas (Birth place of Mata Sahib Kaur ji) and he came in first line of fire. His Army had to retreat and move back and so did other Misals. Thousands of innocents were killed, women and children enslaved and houses burnt. Memories of Abdali’s attacks came back to people of Punjab. All Misals gathered at Sri Amritsar Sahib at Akaal Takhat Sahib and it was decided that Dal Khalsa would take on Afghan Army in Open Battle.  
Baba Jassa Singh (  both Ahluwalia and Ramgarhia), Baba Raam Singh Bedi, Baba Natha Singh(Shaheed), Baba Karam Singh(Shaheed) , Sardar Charat Singh,  Jhanda Singh and Ganda Singh (Bhangi Misal), all these generals prepared for battle and moved to battleground of Vazeerabad on 14th April 1776. Shanchi Khan was in Rohtas Fort and he came with his Army to take on Dal Panth in battlefield. Armed Khalsa Warriors created a heavenly scene for those who looked at them.

ਏਕ ਹੂੰ ਤੇ ਏਕ ਬੱਧ ਸਭਿ ਹੀ ਸਨੱਧ ਬੱਧ,
 ਸੁਮਿਲ ਸੁਕੱਦ ਤੈ ਬਿਹੱਦ ਜੱਦ ਏਕ ਕੈ।

(All Singhs, one better than another, were fully armed and ready for battle,
They looked-alike, of equal heights, as if they were from one family) .
{They were in fact from one Family – Khalsa Panth}

ਸੋਹਿਤ ਦੁਮਾਲੇ ਸੇਤ ਪੀਤ ਨੀਲ ਕਾਲੇ ਥੇ,
ਭੁਜੰਗੀ ਯੌਂ ਬਿਸਾਲੇ ਚਾਲੇ ਸਾਲੇ ਅਰਿ ਭੇਕ ਕੈ॥

(They adorned beautiful Dumalle on their heads, of White, yellow, Blue and Black Colours
It looked as if Snakes were going to chew the frogs)

Battle started and Afghans unleashed their Artillery fire, which Shanchi Khan himself commanded. Canon fire created commotion in Khalsa Army and horses started running helter- skelter. It looked as if Khalsa was going to lose this battle before it began. Hundreds of Singhs attained Shaheedi. When forces started retreating, Jathedar Baba Jassa Singh called upon Khalsa Army -

ਜੀਤ ਤੁਰਕ ਜੇ ਅਬ ਕੇ ਜੈਂਹੈ,
ਫੇਰ ਨ ਕਭੀ ਪੰਜਾਬ ਤਜੈ ਹੈਂ॥

(If this time Turks (Muslims) won,
They will never leave Punjab again).

It was true. Afghans had attacked with mission of capturing Punjab and Delhi and making them a part of Afghan Empire forever. It was up to Khalsa Panth now, to defend Punjab, not only Punjab but also entire India, Its freedom, religion, Culture and Honour. On one hand were 100,000 Muslims, and on other 60,000 Sikhs. Elder Gursikhs gathered and age-old Khalsa War-Tradition of Shaheedi Jatha was planned. Singhs said-

ਕੋ ਸਤਪੁਰਖ ਸਿੰਘ ਸਿਰ ਲਾਵੈ,
ਤੌ ਤੁਰਕਨ ਕਾ ਤੇਜ ਨਸਾਵੈ

(Some True Gursikh will have to give his Head, sacrifice himself
Only then will Power of Muslims be destroyed)

Hearing that Shaheedi Jatha was needed to win this battle, Baba Raam Singh ji Bedi came forward and asked Khalsa Panth to let him lead Shaheed Jatha.

ਤਬੈ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਸਾਹਿਬ,
ਸੁਨਤ ਤਯਾਰ ਹੋਯੋ ਹਿਤ ਆਹਿਬ॥

(Hearing this, Baba Raam Singh ji,
Readied for this noble cause)

{Note- Shaheedi Jatha was an age-old Khalsa Warrior Tradition. Whenever Khalsa ji saw that it was getting tough to win a battle, break enemy defence or defend against enemy attacks, a group of Gursikhs who vowed to attain Martyrdom was formed in Battlefield. This battalion of Gursikh Warriors then fought - to destroy enemy’s strength, weaken enemy defenses, destroy their front lines, and pave the way for rest of Khalsa Army to charge and vanquish the enemy. This Jatha was always made up of battle hardened warriors who would try to destroy as many enemies they can, create fear in minds of enemies of Khalsa Fauj’s fury and power and render them psychologically weak. These Gursikhs entered Battlefield without any hope or wish of survival, escape or life, with firm faith that they were going to die, but not before killing as many enemies as possible. In the past, these Jathas were led by Baba Deep Singh ji (Battle of Sirhind), Baba Taara Singh ji, Baba Sukha Singh, Baba Gurbaksh Singh and other Singhs of Jatha/Misal Shaheedan.} 

In this crucial historical battle, Baba Raam Singh ji came forward to lead this band of death-loving warriors who would pave the way for Khalsa Panth’s victory. 
Senior Singhs in this Jatha were-

ਸੀਸ ਦੈਨ ਕਾ ਸੋਧ ਅਰਦਾਸੈ,
ਚਾਲਯੋ ਤੁਰਕੈਂ ਦਿਸ , ਸ-ਹੁਲਾਸੈਂ,

(After doing ardas of sacrificing their heads for Panth,
These Singhs, moved in direction of Muslim Army in Joy and Bliss)

ਨੱਥਾ ਸਿੰਘ, ਭਾਗ ਸਿੰਘ ਨੈਣਾ,
ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਦੇਸਾ ਸਿੰਘ ਸੈਣਾ॥

(Natha Singh, Bhag Singh, Naina Singh ,
Sant Singh, Desa Singh, Saina Singh )

ਗੱਜਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਸਿੰਘ ਗਯਾਨੂ,
ਅੱਘੜ ਸਿੰਘ, ਰਣ ਸਿੰਘ ਸੁਜਾਨੂ॥

(Gajja Singh, Bahadur Singh, Gian Singh
Agarh Singh ( Baba Mani Singh’s cousin), Rann Singh, Sujaan Singh )

ਇਤਯਾਦਿਕ ਸਿਦਕੀ ਬੰਨਿ ਗਾਨੇ
 ਬੇਦੀ ਸਾਹਿਬ ਸੰਗ ਪਯਾਨੇ॥

(All these faithful Singhs and others, tied martyrdom Bands on their hands
 nd went with Baba Raam Singh ji Bedi)

Baba Karam Singh ji Shaheed , 3rd Jathedar of Misal Shaheedan, and all other Singhs bowed their heads in respect and honour to these brave Sons of Guru who were going to sacrifice their lives for Panth’s Charhdi Kala. 2000 Singhs, loaded with weapons, seated on decorated horses, whose Kesri Farlas coming out of Dark Dumalle looked like lightning in the skies moved towards enemy. Leading these knights of Akaal Purakh was Great Baba Raam Singh ji Shaheed. As Afghans saw Singhs charging, canons were fired at Singhs, but winds changed their direction and canon-shots were unable to hit Singhs. As ‘Shaheeds’ neared enemy, Nihang Archers mounted on horses targeted Canon-shooters and pierced them with poisonous arrows. Whoever came near canons was shot dead. Charging, Singhs reached enemy frontlines and then hand-to-hand fight started. While Baba Raam Singh ji pierced Mureed Khan with his Kataar, General Asadullah Khan was cut into two by Baba Natha Singh’s Chakkar. On one had were 2000 Singhs, fearless of Death, ready to Die for their Guru and Panth and on other were hundred thousand Pathans. Soon, tide of battle changed and Afghans started retreating after their two Generals were killed. Seeing this, Shahnchi Khaan himself took command and came forward to lead his army with his deputy Ali Hussain. One by one, Singhs were also attaining Shaheediya but there was Charhdi Kala among Gursikhs, who knew that their sacrifice would pave the way for Khalsa Panth’s victory.  Baba Raam Singh ji decided to finish Afghan General and assure Khalsa Victory. With this motive, Babaji moved towards enemy.

ਗਰੱਜ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਜੂ, ਨਜੀਕ ਢੁਕ ਤਾਹਿ ਕੈ,
ੳਛਾਰਿ ਸੈਫ ਮਾਰਿ ਕੈ, ਸੁਟਯੋ ਤੁਰੰਗ ਢਾਹਿ ਕੈ।

(Roaring, Baba Raam Singh ji decided to finish Shahnchi Khan and went near him.
Taking out his ‘Saif’, Babaji struck at Shahnchi Khan, but his horse jumped and Saif cut his horse.

ਭਯੋ ਪਿਛਾਂਹਿ ਸ਼ਾਂਹਚੀ, ਦੁਤੀ ਤੁਰੰਗ ਪੈ ਚੜਯੋ,
ਅਲੀ ਹੁਸੈਨ ਸੱਯਦੈਂ,ਸਰਦਾਰ ਅਗ੍ਰ ਆ ਅੜਯੋ॥

(Shanchi fell down on ground, but ran and took another horse and fled the scene.
His Deputy, Syed Ali Hussain, came in front to take on Babaji.)

ਚਲੀ ਸੁ ਸੈਫ ਹੈਫ ਕੀ, ਦੁਹੂੰਨ ਏਕ ਸਾਰ ਹੀ,
ਹਯਾਤਿ ਸੀਵ ਗ੍ਰੀਵ ਤੌ, ਕਟੀ ਸੁ ਏਕ ਬਾਰ ਹੀ॥

(Saifs (Arabian double edged sword), struck at same time
And necks of both warriors were cut down at same time)

And suddenly, that happened which had happened in Battlefield of Gohalwad, which no one could imagine, when same Afghan Army led by Abdali had desecrated Sri Darbar Sahib and First Jathedar of Misal Shaheedan, Baba Deep Singh ji had set out to liberate and purify Darbar Sahib with his blood. Babaji had fought with his head on his palm, and some Singhs of Jatha had done the same act. Today in Battlefield of Vazeerabad, Baba Raam Singh ji did the same feat of fighting without head. As Babaji’s head fell on ground,


ੳਠਯੋ ਕਬੰਧ ਸਾਹਿਬੈਂ, ਗਰੱਜ ਬੰਬ ਕੂਪ ਜਯੌਂ,
ਨਚਯੋ ਮਹਾਨ ਭਯਾਨਕੈਂ, ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਲੈ ਬਿਰੂਪ ਤਯੌਂ॥

(Baba Sahib’s head-less body rose, roaring like gushing flood water,
And danced the feary dance of death, holding his Sword in his headless body)

ਲਰਯੋ ਕਬੰਧ ਦਵੈ ਘਰੀ, ਤਬੈ ਤੁਰਕਾਨ ਦੂਰ ਸੈਂ,
ਕਰਯੌ ਕਬੰਧ ਛਾਨਣੀ, ਨਰਾਂਚ, ਗੋਲੀ ਭੁਰ ਸੈਂ॥

(Babaji’s body, without head, fought for an hour, destroying the enemies. Then the muslims,
Pierced his Body with Arrows and bullets from far away distance)

ਗਿਰਯੋ ਸੁ ਮਾਥ ਭਾਰ, ਨਾਥ ਧਯਾਇ ਮਾਰ ਮਾਰ ਕੈ,
ਸੁਰੈਂ ਨਿਹਾਰਿ, ਧੰਨ ਧੰਨ ਕੀਨ ਫੂਲ ਡਾਰਿ ਕੈ॥

(Killing enemies and Remembering Waheguru Akaal, Babaji fell in Battlefield
Gods of Heavens looked in amazement, and saying Great! Great! Showered flowers on his body)

ਥਏ ਸ਼ਹੀਦ ਰਾਮ ਸਿੰਘ, ਆਦਿ ਸਿੰਘ ਭਰ ਜੇ,
ਹੁਤੇ ਲੜਾਕ  ਬਾਂਕੁਰੇ ਚਲਾਕ ਬੀਰ ਸੂਰ ਸੇ॥

(Baba Raam Singh ji attained Shaheedi, like his Elders had laid their lives
He was a great Fighter, Mighty and Intelligent, Brave and Fearless soldier).

Thus Baba Raam Singh ji Bedi , leading Jatha of 2000 ‘ Shaheeds’ attained Shaheedi in Battlefield of Vazeerabad on 14th April 1776. But mission of this Shaheed Jatha had been accomplished. Afghans had lost their four Generals and thousands of soldiers. There was blood and bodies everywhere in battlefield. Only Generals left were Shahnchi Khan and Jalaal Khan, with a demoralized, broken and shattered Army in their command, and to make it worse,  Dal Panth was coming charging on enemy, to decimate it, to annihilate it,to free holy land of Punjab from impure motives of Afghan Muslims, to seek justice for the blood of Shaheeds.

Continued -     


Posted by Kamaljeet Singh Shaheedsar on Thursday, April 14. 2011 in History

0 Comments More...


Legend of 'Shaheed' Baba Raam Singh Bedi -1


Sri Maan Baba Raam Singh ji Bedi was  descendant of Sri Guru Nanak Dev ji Maharaj. After Guru Gobind Singh ji ordered Baba Kaladhaari, 8th descendant of Guru Nanak dev ji to take Amrit, all the Bedis took Khande Baate da Amrit and became Singhs. Baba Raam Singh ji was younger son of Baba Kaladhaari ji and uncle of Baba Sahib Singh ji Bedi. He had his cantonment in Kotli village, District Gujarat, on banks of river Raavi.  In Naveen Panth Parkash, Mahaan Jeevan and Shaheedi of Baba Raam Singh ji has been described in detail. We would like to share with Sangat the illustrious life of Babaji, the Japi-Tapi-Sant-Sipahi Singh of Guru Gobind Singh ji Maharaj.

ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਸਾਹਿਬ ਅਛੇਦੀ ਭਯੋ,
ਭੇਦੀ ਗੁਰੁ ਦਸਹੂੰ ਕੀਰਤਿ ਕਾ ੳਦਾਰੇ  ਹੈ।
(Sri Raam Singh Bedi was the one who couldn’t be pierced (by Maaya and Vikaars)
Was a knower of glory of Ten Gurus and very compassionate)

ਜਿਲੇ ਗੁਜਰਾਤ ਗ੍ਰਾਮ ਕੋਟਲੀ ਲਖੈਂ ਹੈਂ ਆਮ,
ਤਹਾਂ ਰਚਿ ਧਾਮ ਥਾ ਅਰਾਮ ਸੋ ਸੁਧਾਰੇ ਹੈਂ॥
(Everyone has seen Village Kotli in District of Gujarat,
Here he made his abode and lived in Peace)

ਜਹਾਂ ਜਹਾਂ ਪੈ ਹੈ ਰਣ, ਆਗੇ  ਹ੍ਹੈ ਲਰੈ ਹੈ ਤਣਿ,
ਕਰਾਮਾਤ ਕੋ ਭੀ ਕਣ ਹੁਤੋ ਮਧ ਤਾਂਹਿ ਹੈ।
(Wherever and whenever Panth faced battles, He used to fight in frontlines
He carried great spiritual and mystical powers within him).

ਗੁਰੁ ਕੇ ਤੋ ਕੂਕਰੋਂ ਮੇਂ, ਕਰਾਮਾਤਾਂ ਕੈਂਹੈ ਐਹੈ,
ਏਹੁ ਤੋ ਸਪੂਤ ਹੁਤੋ, ਕਯੋਂ ਨ ਹ੍ਹੈ ਮਹਾਂਹਿ ਹੈਂ।
(It is said,’ even dogs of Guru have miraculous powers,
But he was Son of Guru, why wouldn’t he carry powers?)

Elder son of Baba Kaldhaari was Baba Ajeet Singh, father of Baba Sahib Singh ji Bedi. They lived in Una Sahib. Baba Raam Singh ji was highly spiritual gurmukh, above the attachment, greed and vices of world, so he joined ‘Shaheed Jatha’ of Baba Deep Singh ji Maharaj and got the title of ‘Shaheed’. Baba Deep Singh ji and all other mukhi Singhs of Jatha respected Baba Raam Singh ji for his Awastha, his love for Guru and Panth.

ਥਯੋ ਜੱਥਾ ਸਿੰਘਨ ਕਾ,ਤਾਂਹਿ ਸੰਗ ਯਾਂ ਤੈ ਚੰਗ,
ਭਜਨ ੳਮੰਗ ਜੰਗ ਕਰਤੋ ਕਰਾਵਤੋ,
(Baba Raam Singh ji had a strong Jatha of Singhs with him,
Who meditated in bliss and fought battles for Panth).

ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਆਦਿਕ ਸ਼ਹੀਦਨ ਮੈ ਮੁਖੀਆ ਥਾ,
ਯਾਂਹਿ ਹੇਤ ਤਾਂਹਿ ਕੋ ਸ਼ਹੀਦ ਪੰਥ ਗਾਵਤੋ॥
(He was one of senior Singhs in ‘Shaheed Jatha’ of Baba Deep Singh ji,
For this reason, he was known as ‘Shaheed’ in Panth.)

{Note- All the Singhs of Jatha Shaheedan of Baba Deep Singh ji carried title of Shaheed}




Weaponary of Baba Raam Singh ji and other Singhs of ‘Shaheed Jatha’-

ਕੰਧ ਪੈ ਕੁਵੰਡ, ਦੰਡ, ਚਕ੍ਰ ਪ੍ਰਚੰਡ ਚੰਡ,
 ਮੰਡ ਜਿਹ ਤਨ ਪੈ,ਅਖੰਡ ਸਦਾ ਥੇ ਰਹੈਂ।
(On his shoulder he carried a mighty Bow, on other a large stick (Dand, Salottar) and Sharp Chakkars ,
The Chakkars, which decorated his body and made it unbreakable)

ਪੂਰਨ ਤੁਨੀਰਨ ਥੇ ਕਟਿ ਸਾਥ ਭਥ, ਜੁਗ
 ਹਾਥ ਦੰਡ ਲੋਹ ਗਦਾ ਸਵਾ ਮਣ ਕੀ ਗਹੈਂ।
(His arrow-case was always full of arrows, all the time,
In his hand he carried an iron mace, which weighed 50 kilograms)

ਤੇਗ ਹਥ ਨਾਲ ਢਾਲ ਸੈਹਥੀ ਬਿਸਾਲ ਲੋਹ
ਬਾਘ-ਬੱਚੇ ਤੈ ਤਮੰਚੇ ਸੰਚੇ ਪੇਟੀ ਮੈਂ ਅਹੈਂ।
(In another hand he carried his sword, with Shield, and also large Sehthi( type of sword)
Lined in his belt were Baagh-nakhe and pistols)

ਜੰਭੀਏ ਕਟਾਰ ਪੇਸ਼-ਕਬਜ ਅਪਾਰ, ਗੋਲੀ,
ਪਥਰੀ ਬਰੂਦ ਲੌ ਸਮਾਨ ਸਭਿ ਕੋ ਕਹੈ॥
(His Kamar-kasa was full with Jambhia (claw shaped Kataars), Pesh-Kabj and bullets
All types of explosives were said to be in his possession)

ਲੋਗ ਜੋ ਪੁਰਾਨੇ ਸੋ ਬਖਾਨੈੰ ਹੈਂ ਅਢਾਈ ਮਣ ਕੇਰ,
ਥਾ ਕਮਰ- ਕਸਾ ਤਿਨਹੂੰ ਕੋ ਸਭੇ ਹੈਂ,
(Elders used to tell, Babaji and Others (Shaheed Singhs),
Had Kamar-kasse which weighed around 100 Kgs.)

ਔਰ ਭੀ ਅਨੇਕ ਸਿੰਘ ਐਸ ਹੀ ਵਿਵੇਕ  ਵਾਰੇ,
ਪੰਥ ਮੈਂ ਬਹਾਦਰ ਬਲੀ ਥੇ ਬਡ ਤਬੇ ਹੈਂ।
(There were many more intelligent and humble Singhs in Panth,
Who were Brave, Mighty and Supreme)

This brotherhood of fearless warriors called Shaheed Jatha had a rigorous schedule of Naam, Baani, Shastar-Abhyaas and other arts. Carrying different weapons, weapons made to kill and destroy, they were Khalsa Saint-Soldiers, a form of Guru Gobind Singh ji Maharaj himself, who lived Sikhi with every breath who lived on this planet with Waheguru’s beautiful and sweet name in their heart. They fought to defend Dharam, Poor, help-less and weak. They killed in compassion and died for giving life to life-less. The weight of weapons they carried in their Kamar-kassa alone was more than 100 Kgs, but more than that, they carried weight of humanity on their shoulders, giving their blood to relieve mother earth of load of sins that had accumulated on it from ages.















Posted by Kamaljeet Singh Shaheedsar on Thursday, April 14. 2011 in History

0 Comments More...


Page 1 of 1, totaling 7 entries

Quicksearch

Search for an entry in Jatha Shaheedan:

Did not find what you were looking for? Post a comment for an entry or contact us via email!